Du lich
Du lich, Chuẩn hóa nguồn nhân lực cho du lịch làng nghề Thiếu đầu tư, đào tạo nguồn nhân lực phục vụ du lịch - “mắt xích” quan trọng thúc đẩy phát triển du lịch tại các làng nghề từ nhiều năm qua, ngay cả ở những làng nghề có thương hiệu, dịch vụ du lịch vẫn rất nhạt nhòa, kém thu hút.

Có nghề nhưng vẫn bỏ làng

Đó là thực trạng không đáng ngạc nhiên đang xảy ra tại nhiều làng nghề ở Hà Nội. Trong khi nhiều làng nghề đã sản xuất ra những sản phẩm thủ công, mỹ nghệ có chất lượng cao, cung ứng ra thị trường, tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương thì trên thực tế, có một bộ phận không nhỏ đội ngũ lao động trẻ lại đang quay lưng với nghề truyền thống trên quê hương mình.



Theo ông Lưu Duy Dần, Chủ tịch Hội Làng nghề Việt Nam, trong khi các làng nghề đang rất cần lực lượng trẻ, có tay nghề thì thanh niên lại bỏ làng, bỏ nghề đi làm thuê để có thu nhập cao hơn. Trong khi đó, đội ngũ những nghệ nhân giàu kinh nghiệm, tay nghề cao thì đang dần mai một không có người kế cận. Ông cho biết, ngay tại làng gốm Bát Tràng - một làng nghề du lịch có thương hiệu, đầu ra cho sản phẩm tương đối khả quan cũng đang rất khan hiếm những nghệ nhân có trình độ cao về vẽ, khắc hoa văn trên gốm, sứ…

Thừa vẫn thừa, thiếu vẫn thiếu, bài toán du lịch vướng mắc ngay ở khâu đào tạo lao động tại địa phương. Trong khi đó, hàng năm, các lớp đào tạo nghề vẫn được mở ra, thậm chí hỗ trợ học phí nhưng không mấy ai mặn mà. Đó là chưa kể đến những lúng túng trong triển khai chương trình đào tạo, từ lựa chọn người giảng dạy, cho đến nội dung, phương pháp đào tạo... Chẳng hạn, đối với đào tạo sản phẩm nghề thủ công mỹ nghệ như dệt lụa, làm gốm, đúc đồng, mây tre đan…, người đứng lớp phải là những nghệ nhân có tay nghề cao, nhưng con số này trên thực tế rất ít. Bên cạnh những kỹ năng chuyên môn, chính lực lượng lao động tại các làng nghề cũng chưa được tiếp cận, được tập huấn những kỹ năng làm du lịch, một “lỗ hổng” khá lớn trong phát triển du lịch làng nghề nhiều năm qua.

 

Hướng dẫn viên chưa có bài bản

Thiếu hướng dẫn viên có trình độ chuyên môn, làm du lịch mang tính tự phát, thiếu bài bản… là thực trạng dễ nhận thấy ngay cả tại các điểm du lịch làng nghề có tiếng ở Hà Nội. Theo ông Lưu Duy Dần, thay vì phụ thuộc vào hướng dẫn viên từ các hãng lữ hành, các làng nghề chưa khai thác, tận dụng chính những nguồn lực sẵn có tại địa phương. Ông lấy dẫn chứng, dân làng mới có khả năng giới thiệu lịch sử, nguồn gốc của làng, thông tin nghệ nhân cũng như chỉ dẫn khách vào tham quan những địa điểm để khách du lịch có thể trực tiếp xem, tự tay làm những sản phẩm truyền thống Việt Nam.
Giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông thương hiệu Du lịch Việt Nam

Tại Hà Nội, Tổng cục Du lịch đã tổ chức chương trình tọa đàm về “Giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông thương hiệu Du lịch Việt Nam”.

Chương trình thu hút sự tham gia của các chuyên gia trong nước và quốc tế trong lĩnh vực du lịch, doanh nghiệp du lịch, cơ quan quản lý du lịch ở địa phương, cơ sở đào tạo du lịch... Phó Tổng cục trưởng Nguyễn Mạnh Cường đã đến dự và chủ trì buổi tọa đàm.

Các đại biểu tham dự đã nghe ông Vũ Nam, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường du lịch (Tổng cục Du lịch), giới thiệu về vai trò của thương hiệu du lịch, các định hướng và hành động trong xây dựng phát triển thương hiệu, và công tác truyền thông thương hiệu du lịch Việt Nam. Theo đó, thương hiệu du lịch có vai trò quan trọng trong xây dựng thương hiệu quốc gia, lập kế hoạch phát triển du lịch, quản lý và nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển và bán sản phẩm du lịch, xúc tiến quảng bá du lịch và quản lý rủi ro.

Để đẩy mạnh công tác truyền thông thương hiệu Du lịch Việt Nam, cùng với việc tăng cường đầu tư kinh phí, củng cố bộ máy các cơ quan xúc tiến du lịch, cần đẩy mạnh liên kết trong các hoạt động truyền thông thương hiệu, tăng cường quan hệ đối tác công tư. Đồng thời, cần phát động phong trào toàn xã hội tham gia vào hoạt động xây dựng và truyền thông thương hiệu Du lịch Việt Nam.

Ông Vũ Quốc Trí, Giám đốc Dự án Chương trình phát triển năng lực du lịch có trách nhiệm với môi trường và xã hội (Dự án EU) cho biết, trong thời gian qua, Dự án EU đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ công tác marketing của Tổng cục Du lịch trong nghiên cứu thị trường, nghiên cứu marketing du lịch, xây dựng marketing điểm đến, xây dựng hướng dẫn và các công cụ marketing, báo cáo đánh giá; trong đó có định vị và xây dựng thương hiệu Du lịch Việt Nam.

Trên cơ sở tiêu đề và biểu tượng Vietnam - Timeless charm (Việt Nam - Vẻ đẹp bất tận), 4 dòng sản phẩm chính của Du lịch Việt Nam đã được xác định gồm có: sản phẩm du lịch Biển đảo - Duyên hải, sản phẩm du lịch Văn hóa, sản phẩm du lịch Thiên nhiên - Sinh thái và sản phẩm du lịch Thành phố. Đây là định hướng quan trọng để xây dựng và phát triển sản phẩm du lịch các vùng miền, địa phương phù hợp, nhất quán với thương hiệu du lịch quốc gia. Ông Trí cho rằng, Tổng cục Du lịch cần đóng vai trò điều phối chung trong phát triển và truyền thông thương hiệu du lịch quốc gia để bảo đảm định hướng xuyên suốt cho các địa phương trong cả nước.

Buổi tọa đàm đã có sự tham gia đóng góp ý kiến sôi nổi của các đại biểu tham dự. Theo ông Nguyễn Minh Quyền (Công ty Bến Thành Tourist), ngành Du lịch nên tìm kiếm cơ hội liên kết, hợp tác với các đại sứ quán Việt Nam ở nước ngoài để quảng bá thương hiệu Du lịch Việt Nam. Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện thu hút ý kiến đóng góp của các doanh nghiệp trong xúc tiến thương hiệu và xây dựng sản phẩm du lịch phù hợp với nhu cầu của khách hàng.

Bà Mary McKeon, Trưởng nhóm tư vấn của Dự án EU cho rằng cần xây dựng bộ hướng dẫn về truyền thông thương hiệu Du lịch Việt Nam và tổ chức các hội thảo hướng dẫn cho các địa phương, đặc biệt là các Trung tâm Thông tin & Xúc tiến du lịch, qua đó đảm bảo sự nhất quán trong truyền thông thương hiệu. Internet là công cụ rất hữu hiệu, tài liệu hướng dẫn nên được đăng tải trên các website của Tổng cục Du lịch để những đối tượng quan tâm có thể tải về sử dụng.

Ông Phạm Trương Hoàng (Đại học Kinh tế Quốc dân) cũng nhất trí quan điểm cần hướng dẫn truyền thông thương hiệu du lịch quốc gia để tạo sự đồng thuận, thống nhất trong toàn quốc. Trong điều kiện kinh phí xúc tiến du lịch còn hạn hẹp như hiện nay, ngành Du lịch cần tính toán, lựa chọn để thu được hiệu quả tốt nhất. Các vùng, địa phương, doanh nghiệp cần cân nhắc xây dựng thương hiệu du lịch của mình vừa đảm bảo sự đa dạng đặc sắc, vừa bảo đảm thúc đẩy thương hiệu du lịch quốc gia.
 


Phát biểu tại buổi tọa đàm, ông Nguyễn Hữu Thọ, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam đánh giá cao định hướng xây dựng 4 dòng sản phẩm như đã nêu ở trên. Mỗi vùng, địa phương cần nghiên cứu phát triển dòng sản phẩm phù hợp với tiềm năng thế mạnh của mình để đáp ứng tốt nhất nhu cầu của du khách. Trong thời gian tới, ngành Du lịch cần quyết liệt triển khai các chương trình đẩy mạnh xúc tiến thương hiệu du lịch Việt Nam, bảo đảm sự thống nhất hành động của các bên liên quan tham gia vào